Thế nào là một nhà giáo giỏi ? Một giáo viên giỏi phải như thế nào?

Do sức học nông cạn, chỉ bằng thời gian sống và tiếp xúc nhiều với nghề dạy học, người viết bài này có vài suy nghĩ, không biết đúng, sai xin viết ra đây để mọi người cùng tham khảo

Từ xa xưa vì nhiều lý do, trong đó có một lý do truyền thống là"Tôn sư trọng đạo"và ..."Qua sông phải luỵ đò" nên chưa có ai một lần giám "cả gan" xét đoán, đánh giá một cách rạch ròi, cặn kẽ về công việc của người thầy.Về một người dạy học, ta thường nhìn họ qua lăng kính đạo đức, theo tư duy truyền thống: Đã là thầy cô giáo thì nhất thiết và chắc chắn phải là người mô phạm. Dù muốn hay không lúc nào cũng phải quần nà, áo lượt, đầu tóc gọn gàng, đi đứng đạo mạo, nói năng văn hoa, nho nhã, từ tốn, lịch thiệp...Có vậy mới thể hiện đúng là "tấm gương" để học trò học theo, làm theo. Thậm chí có cả những quan niệm cho rằng: "Nói cho cùng nghề làm "giáo" chẳng qua cũng như hàng trăm, hàng ngàn nghề khác". Họ cũng là một công chức"sáng cắp ô đi, tối cắp ô về". Đi làm thì hưởng lương. Không đi làm thì không "gọng vó"...nghỉ khoẻ. Có chăng các vị khác người một chút là được đi học chuyên ngành. Tốt nghiệp được xã hội giao cho công việc đứng trên bục giảng để truyền đạt những gì đã được Nhà nước "lập trình" sẵn trong đầu mình sang cho đầu người khác". Học trò nào thông minh, chăm chỉ học tập sẽ tiếp thu nhanh, học giỏi. Ngược lại thì ... dốt. Để gọi là có trách nhiệm trong giờ học ai đó ngồi nói chuyện riêng, giở sách chép bài, ngó nghiêng "quay phim" bài bạn, thậm chí cả trốn học, bỏ giờ học ... các thầy cô giáo nhắc nhở chiếu lệ. (Ôi dào, đã là học trò từ bé đến lớn, từ trẻ đến già, từ thằng cùng đinh đến ông bà tai to mặt lớn, chức vị cao sang ... đã đến trường đi học ai mà không một vài lần chuyện trò, quay cóp, trốn, bỏ giờ học. Thậm chí ở các lớp BTVH, đại học tại chức thì ... còn lắm chuyện hơn nhiều). Do vậy chất lượng học tập của học sinh không hoàn toàn phụ thuộc vào ... thầy. Chính vì thế, trong tiềm thức ngày xưa của nhiều người cho rằng " Dạy học là một nghề nhàn nhã. Cả đời người chỉ đi theo con đường mòn muôn thuở, bất di bất dịch. Bài dạy chỉ mất công soạn thảo một lần theo sách giáo khoa. Sau đó đến giờ lên lớp, hai tay chống hai góc bàn "thao thao bất tuyệt" nói như ... sách. Đến lớp khác nếu cùng chương trình thì vẫn vậy. Rồi tuần sau, tháng sau, năm sau ... vẫn bài giảng ấy. Chẳng thấy có thay đổi, thêm,bớt gì. Đó là lý do tại sao ngày xưa người ta chẳng mấy khi thấy các thày các cô vất vả, vội vã, tất bật.
                Còn ngày nay thì sao ?
                Do sức học nông cạn, chỉ bằng thời gian sống và tiếp xúc nhiều với nghề dạy học, người viết bài này có vài suy nghĩ, không biết đúng, sai xin viết ra đây để mọi người cùng tham khảo. Đúng thì bổ sung thêm cho nội dung hoàn hảo. Không đúng thì hãy có lời để cùng trao đổi, bàn bạc đi đến thống nhất tìm ra một tiêu chuẩn tối ưu về một người thầy tương đối mẫu mực:
                Trước hết,đã là một thầy cô giáo phải thực sự cao hơn người học (bộ môn mình dạy) một cái đầu về cả hai mặt khoa học, kỹ thuật và nghiệp vụ. Nói cách khác các thầy cô giáo phải thực sự là "chuyên gia" về bộ môn mình dạy. Bởi có như vậy mới đủ sức giảng giải, truyền đạt được kiến thức cho học sinh.Thời đại của thầy trình độ thợ bậc 2 "dạy" cho học trò khi ra trường bậc...3 đã hoàn toàn chấm hết.Những thầy cô học ít,bằng nhiều,học bổ túc,dạy chính qui...ngày nay buộc phải tự "đào tẩu" nếu không muốn bị mất mặt.Để minh chứng cho thực tế này tôi xin dẫn ra đây một mẩu chuyện thật như...bịa ở cái thời tôi còn đi học ở trường phổ thông để mọi người tham khảo:
                Cách nay chừng trên 50 năm. Thầy giáo môn vật lý trong giờ lên lớp cho học sinh lớp 7(trên 10).Khi nói về khái niệm nguyên tử, đáng ra chí ít thầy phải nói được nó nhỏ đến mức nào mà mắt ta không thể nhìn thấy lại luôn luôn chuyển động để học sinh không chỉ chấp nhận đơn thuần như một thông tin.Thì thầy lại nói rất dài,rất nhiều...Nhưng khi dừng lại thì toàn bộ 40 học sinh trên lớp mặt cứ ngẩn tò te (!?).Sau câu hỏi thường nhật của thầy "Các em có hiểu bài không".Cả lớp lặng như tờ, chứng tỏ chúng chẳng hiểu chút gì về... cái gọi là nguyên tử mà thầy vừa nói. Phải đến hơn một phút sau mới có một cánh tay rụt rè đứng lên hỏi thầy giọng điệu thiếu tự tin: Thưa thày..."viên" nguyên tử nó "to" thế nào ạ(!?).
                Trước câu hỏi thật thà như đếm (chứ không hề mang tính trêu chọc,xỏ xiên) thầy giáo đành chịu...cứng.Bởi thời còn là học sinh.thầy giáo của thầy cũng chỉ dạy cho thày rằng "nguyên tử là một phần tử nhỏ nhất mà mắt thường ta không thể trông thấy được". Còn nó nhỏ như thế nào, cân nặng bao nhiêu thì thày cũng...chưa học.
                Từ câu chuyện trên nói lên một điều: Kiến thức của nhân loại dù học mấy cũng chẳng bao giờ thừa. Hơn thế, các thầy cô giáo lại làm nghề dạy học,nên trình độ chuyên môn nghiệp vụ luôn phải tinh thông. Tất nhiên không ai đòi hỏi dạy học cho học sinh trung học hay học nghề nhất thiết phải có trình độ đại học,trên đại học.Nhưng không vì thế mà các thầy cô giáo không chịu khó xem,chịu khó đọc, chịu khó tìm tòi, học, hỏi...thường xuyên cập nhật tiến bộ công nghệ. Nhất là công nghệ mới ngày nay. Có thể hôm nay, ngày mai chưa dùng, nhưng sẽ có ngày phải dùng đến. Kiến thức là vô cùng, biết nhiều cũng vô hại, không bao giờ thừa cả.Tóm lại là: Người thầy hôm nay phải là người không chỉ bằng lòng nói lại câu chữ trong cuốn sách giáo khoa (vốn là sách được trang bị cho người học). Mà phải biết tự học, biết sáng tạo, biết làm mới mình. Thầy, cô giáo cũng cần phải có một "Thương hiệu" riêng. Học trò thời @ không thể không có thầy cô giáo @.
                Về mặt sư phạm, yêu cầu ngày nay cũng đã khác trước rất nhiều.Thầy giáo phải có kiến thức về "việc học" và "người học" là ai. Phải có hiểu biết về tâm lý sư phạm để chí ít phải biết trẻ em không phải là người lớn thu nhỏ. Hay người lớn không phải trẻ em phóng to lên. Số độ tuổi "choai choai" ở các trường cao đẳng, trung học, dạy nghề cũng vậy. Trong "người lớn" của chúng vẫn còn rất nhiều tính"trẻ con". Do vậy các thầy cô giáo không thể đòi hỏi những năng lực vượt quá tầm phát triển trí tuệ, nhận thức của học sinh nhỏ tuổi và có thái độ "cào bằng"với học sinh "già".
                Ngay cả những kỹ năng sư phạm cũng đòi hỏi những điều cao hơn.Thể hiện ở mặt tạo cơ hội tư duy,cho nhận thức của học sinh phát triển,giúp cho học sinh trước hết về khả năng nhận biết học cho ai, học để làm gì, học như thế nào...từ đó phát động tự suy nghĩ,tự tìm tòi để hiểu biết sâu hơn cốt nõi của vấn đề trong cuộc sống nói chung và trong từng nội dung cụ thể của bài học,chương học và chương trình học tập từng bộ môn nói riêng. Chứ không nên chỉ rao giảng,ép buộc phải chấp nhận thụ động.Không nên dồn ép học sinh vào việc học quá nhiều,có nhiều bài giảng,chương trình học chẳng để làm gì.
                Khác với ngày xưa, thời lứa tuổi cha ông chúng ta học nghề tình trạng dạy chay,học chay là chuyện bình thường. Khi lên lớp các thày cô giáo phải nói nhiều,vẽ nhiều, thậm chí phải minh hoạ...bằng tay để học sinh hình dung, tưởng tượng cái bộ phận nào của máy mà mình đang học. Thế nhưng ngày nay thì đã hoàn toàn khác.Trong các trường đại học,cao đẳng,dạy nghề đã có rất nhiều trang bị dạy học khá tối tân,hiện đại do các nước có nền công nghệ kỹ thuật tiên tiến sản xuất. Cần tổng thành có tổng thành.Cần cắt bổ có ngay cắt bổ phục vụ kịp thời cho việc dạy học.Chỉ có một yêu cầu các thầy cô giáo không những biết sử dụng mà còn phải biết sử dụng thành thạo,giỏi giang.Không chỉ để minh hoạ cho sinh động bài học mà còn biết tạo ra những công việc để học sinh tự lực học tập trên các thiết bị tối tân,hiện đại ấy.
                Từ đó ta suy ra: yêu cầu nghề nghiệp ngày nay của các thầy cô giáo khác với thời xa xưa rất nhiều.Đã là một thầy cô giáo cho dù là lý thuyết hay thực hành nhất thiết phải thành thục hai mặt khoa học,công nghệ và kỹ năng nghề nghiệp.Chứ đâu phải chuyện, trong một giờ hội giảng, do được chuẩn bị trước hàng tháng vài ba đề tài, học đi học lại,nói đi nói lại, dạy thử đến nỗi thuộc từng câu từng chữ...Vào thi,ai chuẩn bị chu đáo, tinh thần, thái độ tốt,bài giảng lưu loát, có mở đầu, có kết thúc trong khuôn khổ thời gian qui định...Và cuối cùng đúng theo kịch bản của Ban giám khảo thế là đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi các cấp tuỳ thuộc vào từng cuộc thi.Có làm được như vậy mới chỉ tương xứng với một thầy giáo đúng tầm. Mà hiện tại trong ngành đang gọi là "đạt chuẩn". Còn nếu như một giáo viên giỏi nghĩa là trên "chuẩn" thì yêu cầu còn phải cao hơn rất nhiều.
                Trong bài viết chỉ có đôi ba trang với vài ba ngàn chữ,người viết bài này mới chỉ nói được một số ý thật sơ sài về một người thầy giáo ngày nay theo phương châm "biết đến đâu tâu đến đấy" để cùng suy ngẫm,tham gia trên tinh thần cùng xây dựng cho ngành giáo dục Việt Nam ngày càng tiến bộ hơn.Cái bằng tốt nghiệp các trường dạy nghề,trung học,cao đẳng,đại học của Việt nam có giá trị ngang bằng với các nước tiên tiến..               Dẫu sao suy nghĩ về việc đào tạo những người thầy giỏi thấy đây là một công việc đòi hỏi không chỉ tiền bạc,công sức, trong ngày một ngày hai.Mà còn là một quá trình dài để có sự sửa đổi cần thiết,cũng như để có được những người thầy đủ tầm,đủ phẩm chất theo đúng nghĩa.
                Từ đó mới thấy để trở thành những giáo viên dạy giỏi cũng không phải dễ.Và nếu vậy gánh nặng mà thời đại ngày nay còn đang tiếp tục đặt vào vai các nhà sư phạm, các trường sư phạm.Thứ đến là các thầy cô giáo đang thực thi nhiệm vụ thiêng liêng "Đào tạo cho thế hệ sau nhân tài cho đất nước" còn hết sức nặng nề.      
 
                                                                            Vẹt

TIN LIÊN QUAN


TIN TỨC - SỰ KIỆN

Xem thêm...

TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP VÀ XÂY DỰNG

Trụ sở chính: Số 54 - Khu Liên Phương - Phường Yên Tử - Tỉnh Quảng Ninh

Điện thoại: 02033.854497 - Fax:02033.854302

Địa điểm đào tạo số 01: Phường Hà Tu - Tỉnh Quảng Ninh

Địa điểm đào tạo số 02: Nguyễn Văn Trỗi - Phường Quang Hanh - Tỉnh Quảng Ninh

Điện thoại: 02033.862091 - 02033.969661 - Fax:02033.864950

Email: cdcnxd@cic.edu.vn - cdcnxdub@cic.edu.vn

TAG BÀI VIẾT

BẢN ĐỒ CHỈ DẪN

PAGE FACEBOOK

Xét tuyển trực tuyến Nhập học trực tuyến Tư vấn tuyển sinh
Xét tuyển trực tuyến
Tư vấn tuyển sinh